Polecamy
Góry sowie
Kompleks Osówka
Walim
Zagórze Śląskie
Zamek Książ
Arboretum w Wojsławicach
Palmiarnia Wałbrzych
Szczawno Zdrój
Bagieniec
Skansen w Jaworzynie
Kościół Pokoju
Pałac w Kraskowie
Muzeum Przemysłu
Czerwony Baron
Inne ciekawe miejsca

Muzeum Przemysłu i Kolejnictw w Jaworzynie Śląskiej

Zobacz jak dojechaæ

 


Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku powstało trzy lata temu na terenie historycznej lokomotywowni w Jaworzynie Śląskiej. Przez ponad rok pertraktowało z PKP o to, by kolekcja parowozów i lokomotyw stała siż własnością gminy. Udało siż, a wkrótce potem gmina wydzierawiła wszystkie budynki i eksponaty muzeum. Cały przejżty zbiór to 34 lokomotywy, 41 wagonów i 8 maszyn warsztatowych. Wszystkie są niesprawne technicznie, a niektóre w stanie całkowitej ruiny.


W trakcie trzyletniej działalności muzeum nie obyło siż od jego dewastacji i grabiey, ale jego pracownicy sukcesywnie prowadzili naprawy i renowacje. Efekt? Obecnie muzeum udostżpnia ekspozycjż obejmującą zabytkowy tabor kolejowy normalnotorowy od roku 1890 do lat 70-tych XX w. Zbiór składa siż z ponad 50 lokomotyw (pochodzenia polskiego, niemieckiego, austryjackiego, angielskiego i amerykañskiego), około 50 wagonów oraz urawi kolejowych i pługu odśnienego. Zajmują one a 1,5 km torów.


A to nie wszystko! Poza taborem kolejowym do muzeum przybyły take maszyna parowa, dźwig, kolekcja motocykli Harley-Davidson, urządzenia dawnej drukarni, zabytkowy komputer Odra, zbiory ikonograficzne, biblioteczne oraz wiele eksponatów związanych z kolejnictwem i jego otoczeniem z zakresu łączności i zabezpieczenia ruchu kolejowego, nawierzchni kolejowej oraz wiele rónych pamiątek i dokumentów. Uruchomiona została makieta kolejowa w skali H0 sterowana autentycznymi urządzeniami zabezpieczenia ruchu kolejowego. Zbudowano drezynż do jazd rekreacyjnych dla zwiedzających. Otwarto równie sale ekspozycyjne - Muzeum Zabawkarstwa Samochodowego oraz salż poświżconą historii motocyklizmu na Śląsku. Otwarto wystawy starych narzżdzi stolarskich oraz radioodbiorników, a take uruchomiono Starą Drukarniż. Plany na rok 1008 zawierają uruchomienie historycznego składu pociągu składającego siż z parowozu i trzech wagonów, który mógłby kursowaæ na rasie Kamieniec Ząbkowicki-Jaworzyna Śląska przez Świdnicż jako turystyczny pociąg retro. Muzeum zajmuje siż równie organizacją rónego rodzaju imprez okolicznościowych, na których bawią siż mieszkañcy całego powiatu i nie tylko!


Muzeum jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 do 16:00 oraz w soboty i niedziele od 10:00 do 17:00.

 

HISTORIA

muzeum technikiU schyłku XIX wieku pociąg był instytucją, obrazem moliwości człowieka, źródłem natchnienia dla poetów i obiektem chłopiżcych marzeñ o wspaniałyn dorosłym yciu. Najbardziej wysublimowaną zabawką i najbardziej uroczą wrżcz magiczną maszyną - wyznaczającą epoki ludzkiego ycia.
Wśród maszyn wynalezionych przez człowieka parowóz zajął wyjątkowe miejsce. Chyba aden wcześniejszy ani późniejszy wynalazek nie wywarł tak wyraźnego wpływu na rozwój techniczny, a przede wszystkim społeczny cywilizacji. Parwóz pokonywał góry i doliny, wspinał siż na fantastyczne wysokości, przemierzał kontynenty i szybko trafiał do wszystkich zakądków kuli ziemskiej, ciągnąc za sobą nie tylko mnóstwo wynalazków uytecznych i piżknych rzeczy, ale równie nowy sposób myślenia i nowe czasy. Rytmiczny stukot kół i dzwiżk wydmuchiwanych kłżbówdymu był symbolem, szybciej biegnącego czasu, w którym pokonanie odległości przestało byæ problemem.

 

muzeum jaworzynaDziś parowozy zostały zepchane do lamusa historii przez szybsze, wygodniejsze, wydajniejsze środki lokomocji. Piżkne i podziwiane niegdyś maszyny powoli odchodzą w zapomnienie, wzbudzając tylko sensacje i zdziwienie, gdy czasem pojawiają siż na szlakach.

Spróbujmy choæ na chwilż odtworzyæ dawną świetnośæ i czar epoki pary. Wszystkich, którzy przemierzają piżkną Ziemiż Dolnośląską, na której drogi elazne pozostawiłw niezatarte piżtno, zapraszamy do odwiedzenia Skansenu Lokomotyw Parowych, bowiem niosą one ze sobą kawałek historii naszych ojców, a byæ moe równie i naszej.

 

Teren Dolnego Śląska jest pokryty pajżczyną dróg elaznych. Powstawały one sukcesywnie po uruchomieniu pierwszej lini Wrocław - Oława w 1842 roku, osiągając swój ostateczny układ w latach 20-stych XX wieku. Wiżkszośæ z nich poprowadzono śmiało przez górskie zbocza i przełżcze, których pokonanie wymagało niejednokrotnie budowy mostów i wiaduktów. Przejazd przez tunele jest dodatkową atrakcją dla podrónych. Po polskiej stronie Sudetów obecnie jest ich siedemnaście.

      Specyficzny urok miasteczku nadała budowana począdkowo w szczerym polu stacja kolejowa. Jej lokalizacja wynikała z czysto geometrycznego wytyczenia odnogi linii kolejowej do Świdnicy od ju istniejącej linii Wrocław - Świebodzice.Dla zaprojektowanej stacji przygotowano osobliwą nazwż Königszelt (Królewski Namiot)


jaworzyna_kolejW niespełna 20 lat miejscowośæ rozrosła siż do wanego wżzła kolejowego o znaczeniu ponadregionalnym. Na terenie wżzła działała jako jednostka kolejowa lokomotywownia, a właściwie były to tylko warsztaty mechaniczne, którym przypisane były dwa parowozy.
W 1860 roku zaczżto rozbudowż warsztatów i przekształcono je w typową parowozowniż. Ostateczny wygląd otrzymała ona w latach 1895-97.

Posiadała halż z 11-stoma stanowiskami i rżczną 16-to metrową obrotnicż Pełniła swą funkcjż jeszcze w okresie miżdzywojennym. Obecnie zamieniona na magazyn. Wzrastające przewozy towarów, eksploatacja coraz wiżkszych i mocniejszych parowozów, a take perspektywa elektryfikacji linii Wrocław - Wałbrzych spowodowały, e u zbiegu linii z Wrocławia i Świdnicy nowa, druga hala parowozowni o wachlarzowym kształcie i wiżkszą ju obrotnicą.Prace przy tej parowozowni trwały do 1924 roku, kiedy to ostatecznie ukoñczono wyposaaæ ją w niezbżdne urządzenia.


W okresie II Wojny Światowej do Königszelt zacżły napływaæ parowozyserii BR44 i BR50, hala oraz kanały okazały siż zakrótkie. Problem ten rozwiązano w sposób najprostszy i najtañszy - wydłając o 2 metry w kiernku obrotnicy wszystkie stanowiska. Ta nieco nisza podbudówka została rozebrana w 1993. Dziś wiadomo, e te decyzja była zbyt pochopna poniewa stacjonujące obecnie parowozy serii Ty2, Ty42, Ty45, Pt47 w hali siż nie mieszczą.
Pierwsząm parowozem uruchomionym w Jaworzynie Śląskiej po II wojnie światowej był Ty2 - 238, nazwany póniej z racji swojego stau "Babcią". Przbywał on w JaworzynieŚląskiej a do 1987 roku, kiedy został przekazany do Kościerzyny. Obok niego rozpoczynały tu swoją słubż prosto z zakładów Ty43 i kolejno odbudowywane TKt2 i Tp4.


jaworzyna_muzeumW Jaworzynie pracował przez 35 lat słynny "tysiączek" Ty2 - 1000. W 1963 roku po błżdzie rewidenta został wyprawiony ze stacji Wałbrzych Główny z niehamowanym pociągiem o ciżarze 1500 ton do Jaworzyny Śląskiej. Hamując tylko parowozem druyna zdołała doprowadziæ zbiegający pociąg do Świebodzic, gdzie po rozpruciu zwrotnicy rozjazdu łukowego doszło do najechania na inny pociąg towarowy. Zdeenie było tak silne, e "tysiączek" został dosłownie rozłorzony na czżści. Tylko dziżki swojemu orginalnemu numerowi, na trzech platformach został przewieziony do ZNTK Wrocław, gdzie go ponownie złorzono.

 

      W latach 1954-57 ciżkie manewry wykonywał "rodzynek" Ty1-73, nazywany pieszczotliwie "ogierem". Do dziś emerytowani ju maszyniści pamiżtają jego charakterystyczną pracż, gdy ściągał do stacji ze szlaku pociągi o ciżarze 2000 ton brutto, z którymi nie mogły poradziæ sobie dwa Ty2.
Przez Jaworzynż w okresie powojennym przewinżło siż ponad 111 parowozów serii Ty2. Prócz nich stacjonowały tu w rónym okresie 23 parowozy Ok1, kilkanaście parowozów serii Ok22, Ol49, Tp4 TKt2. Po przekształceniu MD Dzieroniów w lokomotywownie pomocniczą w 1965 roku stacjonowały tu równie parowozy serii TKi3, oraz TKh100. Jaworzyñska "szopa" ( naz. pracowników) była parowozownią zwrotną mona tu było spotkaæ wrocławskie i legnickie Ok1, wałbrzyskie Tr203 i legnickie TKt3 i Tr5, oleśnickie Tr202, sporadycznie trafiały tu kłodzkie i jeleniogórskie Tr6.


W 1965 roku pojawiła siż w Jaworzynie pierwsza lokomotywa spalinowa SM30-042. Po ponownej elektryfikacji linii Wrocław - Wałbrzych w 1966 roku praca parowozów uległa pewnej zmianie, ubyło pociągów towarowych a przybyło osobowych z kierunków Legnicy i Nysy. Wtedy mona było tu spotkaæ takie parowozy jak Ok1, Ok22 i Ok49, legnickie TKt48 i kłodzkie Pt47 oraz w ruchu towarowym miłkowickie Ty45. W latach 80-tych w Jaworzynie pracowały prawie same Ty2 oraz rodzynek TKt48-145. W 1988 roku pojawiły siż ponownie lokomotywy spalinowe SM42, ST43, a po likwidacji MDp Dzieroniów równie SM41 i Sp42. Czynną działalnośæ parowozownia zakoñczyła w 1991 roku. Od tego czasu funkcjonuje jako Skansen Lokomotyw Parowych.

tekst oraz zdjecia pochodzą z serwisu ekowczasy.pl